Ziel Zoekt Zorg

Interview met Pauline Weseman

Pauline Weseman (1972) is biografisch coach, journalist en religiewetenschapper. In 2022 kwam haar boek Ziel zoekt zin uit, een boek met portretten van mensen die door een existentiële crisis ontdekten hoe ze gehoor konden geven aan wat ze tot in hun diepste zijn, iets dat ze zelf ook heeft ondervonden. Nu, twee jaar later, organiseert ze bij ABC-Climont haar volgende project: Ziel zoekt zorg.

Voor wie is Ziel zoekt zorg?

,,Ziel zoekt zorg is een schrijfretraite bij ABC-Climont voor mensen die in de breedste zin van het woord zorgend zijn: ze zijn veel bezig met een ander of maken zich hard voor een publieke zaak, maar hebben moeite met hoe ze zich moeten verhouden tot die ander. Ze gaan in hun zorgen over hun eigen grenzen heen, en hollen zichzelf daarmee uit. Aan de hand van verschillende schrijfopdrachten leren we deze mensen hoe ze echt vanuit zichzelf kunnen leven.’’

Hoe verhoudt zorg ergens voor dragen zich tot vanuit jezelf leven?

,,Om echt vanuit jezelf te leven moet je de bron in jezelf ontdekken. Dit geeft namelijk de meest bestendige vorm van betekenis zijn: je kunt niet voor een ander zorgen als je niet eerst goed voor jezelf zorgt. Toen mijn man kwam te overlijden, moest ik zonder hem de zorg voor onze kinderen dragen. Om het hoofd boven water te houden heb ik mijn emoties, mijn verdriet, mijn rouw vier jaar lang volledig uitgeschakeld. Na die vier jaar ben ik ingestort en vanaf dat moment begon mijn persoonlijke weg naar mijn bron. Ik weet dus uit eigen ervaring dat je uiteindelijk de ander of een publieke zaak niet helpt als je jezelf uitschakelt of je eigen grenzen overschrijdt. Wanneer je echter de bron ontdekt en je echt vanuit jezelf leeft, ontstaat er behoefte om in verbinding te zijn met de ander: je merkt dat het bij jou gaat groeien en bloeien en stromen, en dat je daarvan wilt uitdelen. Dan komen er mensen naar je toe die dat ook willen, of willen ontdekken, of ze denken ‘hé, dat relateert aan mijn bron, aan mijn ziel, daar wil ik ook meer van drinken’. En dan komt het uitdelen als vanzelf, en ontstaat er eigenlijk een stroom die eeuwigdurend is. Je boort dus die bron aan en van daaruit ga je dingen doen. En hoe vind je die bron? Daar gaan we al schrijvende naar toe.’’

Wat maakt schrijven zo effectief in het zoeken naar wat je ziel nodig heeft?

,,In ons hoofd kolkt het vaak met allerlei gedachten en we proberen van alles op te lossen door na te denken over onze gedachtes. Schrijven dwingt je te focussen en gericht te kijken naar wat je nu bezighoudt, het gaat spelenderwijs rechtstreeks naar je ziel, dwars door het ongemak, doorbreekt vicieuze cirkels, geeft verfrissende inzichten en vooral veel plezier. De helende kracht van schrijven verrast me nog elke keer.’’

Gaan we bij deze schrijfretraite alleen maar schrijven?

,,De schrijfopdrachten maken aardig wat los. Daarom willen we dat ‘s ochtends doen en in de middag vooral ontspannende dingen. Die schrijfopdrachten rijpen namelijk door in jezelf. Daarbij gaan we per dag op gevoel bekijken hoe we de middag invullen: we wandelen, betrekken de natuur erbij, gaan schilderen. Vaak vallen dingen ineens op hun plek juist op die momenten waarin je even niks doet. Dan kijken we gewoon waar behoefte aan is, een film bijvoorbeeld of een losse schrijfoefening, maar we doen sowieso een meditatie om rustig naar bed te gaan.’’

Waarom is ABC-Climont zo’n geschikte plek voor deze retraite?

,,Ik woon in de stad, dus daar hoor je natuurlijk altijd een snelweg: er is altijd verkeer, er is altijd ruis. En toen ik voor het eerst bij ABC-Climont kwam, viel er een stilte op me. Ik merkte meteen dat ik creatief werd, dat ik in een staat kwam van contemplatie, van vertraging. Dus ik heb daar heel veel geschreven en ideeën gekregen. Dat is altijd een goed teken. Het is de bedoeling dat je eigenlijk in die vertraging en in de rust komt. We proberen echt een ritme te vinden, wat er eigenlijk al vanzelf is. Een ritme en ruimte en stilte, om daarin te zinken, daarin te landen en te komen in een sfeer van contemplatie, reflectie, en niet voorin je reptielenbrein waarin we bezig zijn met boodschappen- en to-do-lijstjes.’’

Finn Leurs maakte dit interview met Pauline in het kader van zijn stage bij ABC-Climont